Μαστίχα Χίου - Το φάρμακο της Φύσης

ΜΑΣΤΙΧΑ ΧΙΟΥ
Η μαστίχα είναι είδος σχίνου και συγκεκριμένα του Μαστιχοφόρου Σχίνου, που καλλιεργείται εκτενώς στη Χίο, στα νότια κυρίως του νησιού, αρχικά σε 24 Μαστιχοχώρια και αργότερα σε περισσότερα, από τον οποίο λαμβάνεται η μαστίχα, μια ρητινώδης εύοσμη ρητίνη, που είναι αποκλειστικά ελληνικό προϊόν και έχει χαρακτηριστεί από το 1997 ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π). Η φυσική μαστίχα, το «δάκρυ» του μαστιχόδενδρου, αποτελεί ένα μοναδικό γεωργικό προϊόν, ξεχωριστό τόσο για τον τόπο και τον τρόπο παραγωγής του όσο και για τις ιδιότητες και πολλαπλές εφαρμογές του.

Πολλές φορές έχουν γίνει προσπάθειες να παραχθεί μαστίχα από το φυτό αυτό σε άλλα μέρη του πλανήτη, αλλά, χωρίς αποτέλεσμα. Οι επιστήμονες, δεν έχουν βρει ακόμη το λόγο για τον οποίο, η μαστίχα δεν καρποφορεί σε κανένα άλλο μέρος του πλανήτη. Ωστόσο, σαν πιθανότερος λόγος θεωρείται το ιδιαίτερο κλίμα του νησιού της Χίου.


Συστατικά της Μαστίχας

Η χημική σύσταση της ρητίνης και του μαστιχέλαιου έχει αναλυθεί και κάποια συστατικά έχουν απομονωθεί και πιστοποιηθεί. Παρ΄όλα αυτά, η ακριβής σύσταση της μαστίχας Χίου
δεν είναι ακόμη γνωστή. Μια γενική εκτίμηση δείχνει ότι η μαστίχα και το μαστιχέλαιο περιέχουν τουλάχιστον 70 ουσίες οι οποίες επιδεικνύουν πολυάριθμες φαρμακευτικές ιδιότητες.

Η μαστίχα περιέχει α-μαστιχορητίνη, β-μαστιχορητίνη, αιθέριο έλαιο, τανίνες, μαστιχίνη και μαστιχικό οξύ, μοναδικά τερπένια όπως α-πινένιο, β-μυρκένιο, β-καρυοφυλλένιο,
λιμονένιο και πολυφαινόλες.

Ιστορία και παράδοση

Η μαστίχα έχει χρησιμοποιηθεί για περισσότερα από 2.500 χρόνια ως παραδοσιακό ελληνικό φάρμακο για τη θεραπεία αρκετών καταστάσεων, όπως η γαστραλγία και τα πεπτικά έλκη.

Οι πρώτες αναφορές για τη μαστίχα γίνονται από τον Ηρόδοτο (5ος αιώνας π.Χ), ο οποίος αναφέρει ότι οι Έλληνες συνήθιζαν να μασούν το αποξηραμένο ρητινώδες υγρό που έρεε
από το φλοιό του μαστιχόδεντρου. Η μαστίχα Χίου ήταν η πρώτη φυσική τσίχλα του αρχαίου κόσμου.

Στην αρχαία Ελλάδα επίσης, ο Ιπποκράτης, ο Γαληνός, ο Διοσκουρίδης και ο Θεόφραστος επισημαίνουν συχνά τις ευεργετικές της ιδιότητες.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι τη χρησιμοποιούσαν για την ταρίχευση των νεκρών. Οι Ρωμαίοι έφτιαχναν από κλαράκια μαστίχας, οδοντογλυφίδες, για να καθαρίζουν και να λευκαίνουν τα δόντια τους αλλά και για να αρωματίζουν την αναπνοή τους.

Κατά την παράδοση της Χίου, οι σκίνοι άρχισαν να δακρύζουν όταν μαρτύρησε ο Άγιος Ισίδωρος από τους Ρωμαίους, περί το 250 μ.Χ.. Οι Ρωμαίοι κυνήγησαν τον Άγιο Ισίδωρο επειδή ήταν Χριστιανός. Ο Άγιος για να ξεφύγει, τράπηκε σε φυγή κοντά στα Μεστά. Εκείνη τη στιγμή εμφανίστηκε ένας άσπροςίππος με τον οποίο έφτασε ως τα Νότια χωριά της Χίου επειδή δεν άντεχε άλλο αφού είχε τραυματιστεί σοβαρά. Τότε έκατσε κάτω από ένα σκίνο. Ο σκίνος τον λυπήθηκε για τα βασανιστήρια του και δάκρυσε. Τα δάκρυα του ευωδίασαν και τότε δημιουργήθηκε το δάκρυ του Αγίου Ισιδώρου που μέχρι σήμερα το ονομάζουμε μαστίχα.

 

Μαστίχα: Θεραπευτικές δράσεις και χρήσεις

-Η μαστίχα θεωρείται ένα εξαιρετικό γιατρικό για τα προβλήματα του στομάχου
-μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αποχρεμπτικό και αντιβηχικό
-για την αντιμετώπιση της διάρροιας
-εκτιμάται ως αποτελεσματική για την επούλωση των ελκών, τη θεραπεία δοθιήνων(καλόγερων)
και άλλων παθήσεων του δέρματος
-βοηθά στη διατήρηση της λευκότητας των δοντιών και την καθαρή αναπνοή
-μπορεί να καταπολεμήσει πολλά παθογόνα βακτήρια όπως παράδειγμα, τα Escherichia Coli,
Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus, Porphyromonas gingivalis, αλλά και μύκητες όπως
διάφορα στελέχη της Candida
-έχει εξαιρετικές αντιβακτηριδιακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες
-δρα προληπτικά και ίσως θεραπευτικά κατά της τερηδόνας
-η αντιμικροβιακή της δράση συμβάλλει στην εξουδετέρωση μικροοργανισμών που προκαλούν
σχηματισμό οδοντικής πλάκας και κακοσμία του στόματος
-παρουσιάζει δραστηριότητα κατά του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού
-παρουσιάζει προστατευτική δράση στην καρδιά και τα αγγεία, μειώνει τα επίπεδα της ολικής
 χοληστερόλης, της LDL (κακής) χοληστερόλης, της λιποπρωτείνης α, ενώ παράλληλα προστατεύει
καθολικά την LDL χοληστερόλη από οξείδωση (που ευθύνεται για τη δημιουργία αθηρωματικής
πλάκας στα αγγεία). Ακόμα και το σάλιο που προέρχεται από τη μάσηση της μαστίχας Χίου
αποδείχτηκε ότι μπορεί να συμβάλλει εργαστηριακά στην αναστολή της οξείδωσης της «κακής»
χοληστερόλης
-ενδέχεται να διαθέτει αντικαρκινικές ιδιότητες έναντι διαφόρων μορφών κακοήθων νεοπλασιών,
 όπως ο καρκίνος του προστάτη, του παχύ εντέρου, του πνεύμονα, του στόματος και του
παγκρέατος
-βοηθάει στην ανάπλαση της επιδερμίδας

Η μαστίχα Χίου αναγνωρίστηκε επίσημα ως φυσικό φάρμακο

Στη συνεδρίαση της Επιτροπής για τα Φυτικά Φαρμακευτικά Προϊόντα (HPMC) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ), που έλαβε χώρα στο Λονδίνο αποφασίστηκε ομόφωνα και έγινε αποδεκτή στην κατηγορία των παραδοσιακών φαρμάκων φυτικής προέλευσης, η φαρμακευτική «μονογραφία» της Μαστίχας Χίου, με δύο θεραπευτικές ενδείξεις:

1. δυσπεπτικά προβλήματα
2. δερματικές φλεγμονές και επούλωση δερματικών πληγών

Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας έγκρισης, η Μαστίχα Χίου αναγνωρίζεται ως φαρμακευτικό προϊόν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και σε χώρες εκτός αυτής που ακολουθούν τις ευρωπαϊκές φαρμακευτικές «μονογραφίες». Αποτέλεσμα της καταχώρησης είναι η δυνατότητα κυκλοφορίας σκευασμάτων μαστίχας σε όλη την Ευρώπη με ισχυρισμούς υγείας εγκεκριμένους από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ).